कथा आधार: वीरवती (भाइयों ने अग्नि दिखाई→पति मृत्यु→शिव-पार्वती कृपा→पुनर्जीवित), करवा (यमराज से पति बचाया), भविष्य पुराण (कार्तिक कृष्ण चतुर्थी), द्रौपदी कथा (लोक — विवादित)। उत्तर भारत प्रधान।
करवा चौथ कथा के शास्त्रीय स्रोत: 1। वीरवती कथा (सर्वाधिक प्रचलित): एक ब्राह्मण पुत्री वीरवती ने करवा चौथ व्रत रखा।
शाम को भूख-प्यास असह्य होने पर सात भाइयों ने पीपल पर दीपक जलाकर अग्नि को चन्द्रमा जैसा दिखाया। वीरवती ने व्रत खोल दिया। पति की मृत्यु हो गई।