ॐ नमः शिवाय  |  जय श्री राम  |  हरे कृष्ण
चेकलिस्ट

तंत्र साधना और वैदिक साधना में क्या समानताएं हैं?

की चेकलिस्ट

समानता: मंत्र, हवन, गुरु, न्यास, मोक्ष लक्ष्य, देवता पूजा, प्राणायाम/ध्यान, संध्या। भेद: वेद=त्याग ('नेति'), तंत्र=भोग से योग ('इति')। 'वेदो हि तंत्रं तंत्रं हि वेदः'। तंत्र=वेद का practical अनुप्रयोग। दोनों=सनातन अभिन्न।

  1. 1मंत्र: दोनों = मंत्र प्रधान। गायत्री = वैदिक + तांत्रिक दोनों में।
  2. 2हवन/यज्ञ: अग्निहोत्र = दोनों में अनिवार्य।
  3. 3गुरु परंपरा: दोनों = गुरु-शिष्य।
  4. 4न्यास/संस्कार: शरीर शुद्धि = दोनों में।
  5. 5मोक्ष = लक्ष्य: दोनों = अंतिम लक्ष्य मोक्ष।
  6. 6देवता पूजा: ब्रह्मा-विष्णु-शिव-देवी = दोनों में।
  7. 7प्राणायाम/ध्यान: योग = दोनों का अंग।
  8. 8संध्या वंदन: गायत्री जप = वैदिक कर्म + तांत्रिक मंत्र।
सम्पूर्ण उत्तर
विस्तृत प्रश्न पृष्ठ देखें

मूल प्रश्न का सम्पूर्ण शास्त्रीय उत्तर एक स्थान पर।

श्रेणी
तंत्र शास्त्र

इस श्रेणी के अन्य प्रश्नोत्तर।