ध्यान के दौरान ध्यान भटकने से कैसे रोकें?
की चेकलिस्ट
ध्यान भटकने पर: गीता (6.26) — जहाँ मन जाए, वहाँ से वापस लाएँ (बार-बार, धैर्य से)। पतञ्जलि 5 उपाय: प्राणायाम, सूक्ष्म-अनुभव, आंतरिक प्रकाश, वीतराग-चिंतन, स्वप्न-ज्ञान। विचार आने पर लड़ें नहीं — देखें और छोड़ें।
- 1प्राणायाम — श्वास-नियंत्रण से मन स्थिर
- 2विषयवती प्रवृत्ति — इंद्रियों के सूक्ष्म अनुभव पर ध्यान
- 3ज्योतिष्मती — आंतरिक प्रकाश पर ध्यान
- 4वीतरागविषय — राग-द्वेष से मुक्त महात्माओं का चिंतन
- 5स्वप्ननिद्राज्ञान — स्वप्न-सुषुप्ति के अनुभव का ध्यान
सम्पूर्ण उत्तर
विस्तृत प्रश्न पृष्ठ देखें
मूल प्रश्न का सम्पूर्ण शास्त्रीय उत्तर एक स्थान पर।
श्रेणी
ध्यान
इस श्रेणी के अन्य प्रश्नोत्तर।