ॐ नमः शिवाय  |  जय श्री राम  |  हरे कृष्ण
चेकलिस्ट

शिव की पूजा में विभूति और भस्म में क्या अंतर है?

की चेकलिस्ट

भस्म = सामान्य पवित्र राख (यज्ञ/गोमय)। विभूति = मंत्राभिमंत्रित विशेष भस्म (ऐश्वर्य+दिव्यता)। सभी विभूति भस्म है, सभी भस्म विभूति नहीं। भस्म = वैराग्य, विभूति = ऐश्वर्य। त्रिपुण्ड्र: 3 क्षैतिज रेखाएँ = त्रिदेव/त्रिगुण।

  1. 1किसी भी वस्तु के जलने के बाद बची राख।
  2. 2शिव पूजा में यज्ञ/हवन की भस्म प्रयोग होती है।
  3. 3गोमय (गोबर) से बनी भस्म सर्वोत्तम।
  4. 4भस्म = नश्वरता का प्रतीक — शरीर अंततः भस्म होगा।
  5. 5शिव श्मशान में भस्म लगाते हैं = वैराग्य।
  6. 6विशेष विधि से तैयार पवित्र भस्म।
  7. 7गोमय (गोबर), अग्निहोत्र की भस्म, या विशेष मंत्रों से अभिमंत्रित भस्म = विभूति।
  8. 8'विभूति' = ऐश्वर्य, दिव्य शक्ति। शिव की विभूति = ईश्वरीय ऐश्वर्य।
  9. 9विभूति में मंत्र-शक्ति और दिव्यता होती है।
  10. 10भस्म = सामान्य पवित्र राख। विभूति = मंत्राभिमंत्रित/विधिपूर्वक तैयार विशेष भस्म।
  11. 11भस्म = वैराग्य प्रतीक। विभूति = ऐश्वर्य + वैराग्य दोनों।
  12. 12सभी विभूति भस्म है, किन्तु सभी भस्म विभूति नहीं।
सम्पूर्ण उत्तर
विस्तृत प्रश्न पृष्ठ देखें

मूल प्रश्न का सम्पूर्ण शास्त्रीय उत्तर एक स्थान पर।

श्रेणी
शिव पूजा

इस श्रेणी के अन्य प्रश्नोत्तर।