ॐ नमः शिवाय  |  जय श्री राम  |  हरे कृष्ण
चेकलिस्ट

यम नियम आसन प्राणायाम प्रत्याहार धारणा ध्यान समाधि

की चेकलिस्ट

अष्टांग योग (योगसूत्र 2.29): यम (अहिंसा, सत्य, अस्तेय, ब्रह्मचर्य, अपरिग्रह), नियम (शौच, संतोष, तप, स्वाध्याय, ईश्वर प्रणिधान), आसन (स्थिर सुख), प्राणायाम (श्वास नियंत्रण), प्रत्याहार (इंद्रिय निवृत्ति), धारणा (एकाग्रता), ध्यान (निरंतर चिंतन), समाधि (ध्याता-ध्येय एकत्व)।

  1. 1अहिंसा — किसी भी प्राणी को मन, वचन, कर्म से हिंसा न करना।
  2. 2सत्य — सत्य बोलना और आचरण।
  3. 3अस्तेय — चोरी न करना (भौतिक और बौद्धिक दोनों)।
  4. 4ब्रह्मचर्य — इंद्रिय संयम, यौन ऊर्जा का सदुपयोग।
  5. 5अपरिग्रह — आवश्यकता से अधिक संग्रह न करना।
  6. 6शौच — शारीरिक और मानसिक शुद्धता।
  7. 7संतोष — जो है उसमें संतुष्टि।
  8. 8तप — कठिनाइयों को सहना, अनुशासन।
  9. 9स्वाध्याय — शास्त्रों का अध्ययन और आत्म-अवलोकन।
  10. 10ईश्वर प्रणिधान — ईश्वर के प्रति समर्पण।
सम्पूर्ण उत्तर
विस्तृत प्रश्न पृष्ठ देखें

मूल प्रश्न का सम्पूर्ण शास्त्रीय उत्तर एक स्थान पर।

श्रेणी
हिंदू दर्शन

इस श्रेणी के अन्य प्रश्नोत्तर।