ॐ नमः शिवाय  |  जय श्री राम  |  हरे कृष्ण
देवी गङ्गा के 108 नाम: शुद्धि, कृपा और मोक्ष का पवित्र पाठ
देवी गङ्गा

देवी गङ्गा के 108 नाम: शुद्धि, कृपा और मोक्ष का पवित्र

📿 पौराणिक•14 मिनट पढ़ें
अंतिम अपडेट: 1 जून 2026
तुरंत उत्तर

माँ गङ्गा के 108 दिव्य नाम - अर्थ, मन्त्र और पाठ के शुभ भाव सहित देवी गङ्गा के 108 नाम देवी गङ्गा के 108 नाम देवी गङ्गा के ये 108 नाम पवित्रता, पुण्य, पाप-नाश, मोक्ष, करुणा और दिव्य प्रवाह का स्मरण कराते हैं। श्रद्धापूर्वक पाठ करते समय साधक माँ गङ्गा के शुद्ध, कल्याणकारी और तारक...

ज्ञान-सार

अगर पूरा पोस्ट नहीं पढ़ना चाहते, तो यह सारांश पढ़ें — इससे आपको सटीक जानकारी मिलेगी।

क्लिक करते ही लेख के सबसे महत्वपूर्ण बिंदु एक साफ, छोटे और भरोसेमंद सार में दिखेंगे।

WhatsApp
देवी गङ्गा के 108 नाम

देवी गङ्गा के 108 नाम

देवी गङ्गा के ये 108 नाम पवित्रता, पुण्य, पाप-नाश, मोक्ष, करुणा और दिव्य प्रवाह का स्मरण कराते हैं। श्रद्धापूर्वक पाठ करते समय साधक माँ गङ्गा के शुद्ध, कल्याणकारी और तारक स्वरूप का ध्यान करता है।

क्रम नाम मन्त्र अर्थ
1 ओङ्काररूपिण्यै ॐ ओङ्काररूपिण्यै नमः। जो पवित्र ओंकारस्वरूपा हैं।
2 अजरायै ॐ अजरायै नमः। देवी गङ्गा के अजरायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
3 अतुलायै ॐ अतुलायै नमः। देवी गङ्गा के अतुलायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
4 अनन्तायै ॐ अनन्तायै नमः। देवी गङ्गा के अनन्तायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
5 अमृतस्रवायै ॐ अमृतस्रवायै नमः। देवी गङ्गा के अमृतस्रवायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
6 अत्युदारायै ॐ अत्युदारायै नमः। देवी गङ्गा के अत्युदारायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
7 अभयायै ॐ अभयायै नमः। देवी गङ्गा के अभयायै नाम में उनकी मोक्ष, रक्षा, आरोग्य और दुःख-निवारण को प्रणाम किया गया है।
8 अशोकायै ॐ अशोकायै नमः। देवी गङ्गा के अशोकायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
9 अलकनन्दायै ॐ अलकनन्दायै नमः। जो अलकनन्दा स्वरूपा हैं।
10 अमृतायै ॐ अमृतायै नमः। देवी गङ्गा के अमृतायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
11 अमलायै ॐ अमलायै नमः। देवी गङ्गा के अमलायै नाम में उनकी शुद्धि, पुण्य और पाप-नाश को प्रणाम किया गया है।
12 अनाथवत्सलायै ॐ अनाथवत्सलायै नमः। देवी गङ्गा के अनाथवत्सलायै नाम में उनकी कृपा, आशीर्वाद, समृद्धि और शुभ सिद्धि को प्रणाम किया गया है।
13 अमोघायै ॐ अमोघायै नमः। देवी गङ्गा के अमोघायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
14 अपां योनये ॐ अपां योनये नमः। देवी गङ्गा के अपां योनये नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
15 अमृतप्रदायै ॐ अमृतप्रदायै नमः। देवी गङ्गा के अमृतप्रदायै नाम में उनकी कृपा, आशीर्वाद, समृद्धि और शुभ सिद्धि को प्रणाम किया गया है।
16 अव्यक्तलक्षणायै ॐ अव्यक्तलक्षणायै नमः। देवी गङ्गा के अव्यक्तलक्षणायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
17 अक्षोभ्यायै ॐ अक्षोभ्यायै नमः। देवी गङ्गा के अक्षोभ्यायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
18 अनवच्छिन्नायै ॐ अनवच्छिन्नायै नमः। देवी गङ्गा के अनवच्छिन्नायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
19 अपरायै ॐ अपरायै नमः। देवी गङ्गा के अपरायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
20 अजितायै ॐ अजितायै नमः। देवी गङ्गा के अजितायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
21 अनाथनाथायै ॐ अनाथनाथायै नमः। देवी गङ्गा के अनाथनाथायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
22 अभीष्टार्थसिद्धिदायै ॐ अभीष्टार्थसिद्धिदायै नमः। देवी गङ्गा के अभीष्टार्थसिद्धिदायै नाम में उनकी कृपा, आशीर्वाद, समृद्धि और शुभ सिद्धि को प्रणाम किया गया है।
23 अनङ्गवर्धिन्यै ॐ अनङ्गवर्धिन्यै नमः। देवी गङ्गा के अनङ्गवर्धिन्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
24 अणिमादिगुणायै ॐ अणिमादिगुणायै नमः। देवी गङ्गा के अणिमादिगुणायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
25 अधारायै ॐ अधारायै नमः। देवी गङ्गा के अधारायै नाम में उनकी शुद्धि, पुण्य और पाप-नाश को प्रणाम किया गया है।
26 अग्रगण्यायै ॐ अग्रगण्यायै नमः। देवी गङ्गा के अग्रगण्यायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
27 अलीकहारिण्यै ॐ अलीकहारिण्यै नमः। देवी गङ्गा के अलीकहारिण्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
28 अचिन्त्यशक्तये ॐ अचिन्त्यशक्तये नमः। देवी गङ्गा के अचिन्त्यशक्तये नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
29 अनघायै ॐ अनघायै नमः। देवी गङ्गा के अनघायै नाम में उनकी शुद्धि, पुण्य और पाप-नाश को प्रणाम किया गया है।
30 अद्भुतरूपायै ॐ अद्भुतरूपायै नमः। देवी गङ्गा के अद्भुतरूपायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
31 अघहारिण्यै ॐ अघहारिण्यै नमः। देवी गङ्गा के अघहारिण्यै नाम में उनकी शुद्धि, पुण्य और पाप-नाश को प्रणाम किया गया है।
32 अद्रिराजसुतायै ॐ अद्रिराजसुतायै नमः। देवी गङ्गा के अद्रिराजसुतायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
33 अष्टाङ्गयोगसिद्धिप्रदायै ॐ अष्टाङ्गयोगसिद्धिप्रदायै नमः। देवी गङ्गा के अष्टाङ्गयोगसिद्धिप्रदायै नाम में उनकी पवित्र ज्ञान, धर्म, तप और साधना को प्रणाम किया गया है।
34 अच्युतायै ॐ अच्युतायै नमः। देवी गङ्गा के अच्युतायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
35 अक्षुण्णशक्तये ॐ अक्षुण्णशक्तये नमः। देवी गङ्गा के अक्षुण्णशक्तये नाम में उनकी शुद्धि, पुण्य और पाप-नाश को प्रणाम किया गया है।
36 असुदायै ॐ असुदायै नमः। देवी गङ्गा के असुदायै नाम में उनकी कृपा, आशीर्वाद, समृद्धि और शुभ सिद्धि को प्रणाम किया गया है।
37 अनन्ततीर्थायै ॐ अनन्ततीर्थायै नमः। देवी गङ्गा के अनन्ततीर्थायै नाम में उनकी शुद्धि, पुण्य और पाप-नाश को प्रणाम किया गया है।
38 अमृतोदकायै ॐ अमृतोदकायै नमः। देवी गङ्गा के अमृतोदकायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
39 अनन्तमहिम्ने ॐ अनन्तमहिम्ने नमः। देवी गङ्गा के अनन्तमहिम्ने नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
40 अपारायै ॐ अपारायै नमः। देवी गङ्गा के अपारायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
41 अनन्तसौख्यप्रदायै ॐ अनन्तसौख्यप्रदायै नमः। देवी गङ्गा के अनन्तसौख्यप्रदायै नाम में उनकी कृपा, आशीर्वाद, समृद्धि और शुभ सिद्धि को प्रणाम किया गया है।
42 अन्नदायै ॐ अन्नदायै नमः। देवी गङ्गा के अन्नदायै नाम में उनकी कृपा, आशीर्वाद, समृद्धि और शुभ सिद्धि को प्रणाम किया गया है।
43 अशेषदेवतामूर्तये ॐ अशेषदेवतामूर्तये नमः। देवी गङ्गा के अशेषदेवतामूर्तये नाम में उनकी विष्णु, ब्रह्मा और देवताओं से दिव्य सम्बन्ध को प्रणाम किया गया है।
44 अघोरायै ॐ अघोरायै नमः। देवी गङ्गा के अघोरायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
45 अमृतरूपिण्यै ॐ अमृतरूपिण्यै नमः। देवी गङ्गा के अमृतरूपिण्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
46 अविद्याजालशमन्यै ॐ अविद्याजालशमन्यै नमः। देवी गङ्गा के अविद्याजालशमन्यै नाम में उनकी पवित्र नदी-शुद्धि, जीवनदायी जल और पावन प्रवाह को प्रणाम किया गया है।
47 अप्रतर्क्यगतिप्रदायै ॐ अप्रतर्क्यगतिप्रदायै नमः। देवी गङ्गा के अप्रतर्क्यगतिप्रदायै नाम में उनकी कृपा, आशीर्वाद, समृद्धि और शुभ सिद्धि को प्रणाम किया गया है।
48 अशेषविघ्नसंहर्त्र्यै ॐ अशेषविघ्नसंहर्त्र्यै नमः। देवी गङ्गा के अशेषविघ्नसंहर्त्र्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
49 अशेषगुणगुम्फितायै ॐ अशेषगुणगुम्फितायै नमः। देवी गङ्गा के अशेषगुणगुम्फितायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
50 अज्ञानतिमिरज्योतिषे ॐ अज्ञानतिमिरज्योतिषे नमः। देवी गङ्गा के अज्ञानतिमिरज्योतिषे नाम में उनकी पवित्र ज्ञान, धर्म, तप और साधना को प्रणाम किया गया है।
51 अनुग्रहपरायणायै ॐ अनुग्रहपरायणायै नमः। देवी गङ्गा के अनुग्रहपरायणायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
52 अभिरामायै ॐ अभिरामायै नमः। देवी गङ्गा के अभिरामायै नाम में उनकी सौन्दर्य, शीतल आभा, शुद्धता और दिव्य शोभा को प्रणाम किया गया है।
53 अनवद्याङ्ग्यै ॐ अनवद्याङ्ग्यै नमः। देवी गङ्गा के अनवद्याङ्ग्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
54 अनन्तसारायै ॐ अनन्तसारायै नमः। देवी गङ्गा के अनन्तसारायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
55 अकलङ्किन्यै ॐ अकलङ्किन्यै नमः। देवी गङ्गा के अकलङ्किन्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
56 आरोग्यदायै ॐ आरोग्यदायै नमः। देवी गङ्गा के आरोग्यदायै नाम में उनकी कृपा, आशीर्वाद, समृद्धि और शुभ सिद्धि को प्रणाम किया गया है।
57 आनन्दवल्ल्यै ॐ आनन्दवल्ल्यै नमः। देवी गङ्गा के आनन्दवल्ल्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
58 आपन्नार्तिविनाशिन्यै ॐ आपन्नार्तिविनाशिन्यै नमः। देवी गङ्गा के आपन्नार्तिविनाशिन्यै नाम में उनकी शुद्धि, पुण्य और पाप-नाश को प्रणाम किया गया है।
59 आश्चर्यमूर्तये ॐ आश्चर्यमूर्तये नमः। देवी गङ्गा के आश्चर्यमूर्तये नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
60 आयुष्यायै ॐ आयुष्यायै नमः। देवी गङ्गा के आयुष्यायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
61 आढ्यायै ॐ आढ्यायै नमः। देवी गङ्गा के आढ्यायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
62 आद्यायै ॐ आद्यायै नमः। देवी गङ्गा के आद्यायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
63 आप्रायै ॐ आप्रायै नमः। देवी गङ्गा के आप्रायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
64 आर्यसेवितायै ॐ आर्यसेवितायै नमः। देवी गङ्गा के आर्यसेवितायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
65 आप्यायिन्यन्यै ॐ आप्यायिन्यन्यै नमः। देवी गङ्गा के आप्यायिन्यन्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
66 आप्तविद्यायै ॐ आप्तविद्यायै नमः। देवी गङ्गा के आप्तविद्यायै नाम में उनकी पवित्र ज्ञान, धर्म, तप और साधना को प्रणाम किया गया है।
67 आख्यायै ॐ आख्यायै नमः। देवी गङ्गा के आख्यायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
68 आनन्दायै ॐ आनन्दायै नमः। देवी गङ्गा के आनन्दायै नाम में उनकी कृपा, आशीर्वाद, समृद्धि और शुभ सिद्धि को प्रणाम किया गया है।
69 आश्वासदायिन्यै ॐ आश्वासदायिन्यै नमः। देवी गङ्गा के आश्वासदायिन्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
70 आलस्यघ्न्यै ॐ आलस्यघ्न्यै नमः। देवी गङ्गा के आलस्यघ्न्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
71 आपदां हन्त्र्यै ॐ आपदां हन्त्र्यै नमः। देवी गङ्गा के आपदां हन्त्र्यै नाम में उनकी मोक्ष, रक्षा, आरोग्य और दुःख-निवारण को प्रणाम किया गया है।
72 आनन्दामृतवर्षिण्यै ॐ आनन्दामृतवर्षिण्यै नमः। देवी गङ्गा के आनन्दामृतवर्षिण्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
73 इरावत्यै ॐ इरावत्यै नमः। देवी गङ्गा के इरावत्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
74 इष्टदात्र्यै ॐ इष्टदात्र्यै नमः। देवी गङ्गा के इष्टदात्र्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
75 इष्टायै ॐ इष्टायै नमः। देवी गङ्गा के इष्टायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
76 इष्टापूर्तफलप्रदायै ॐ इष्टापूर्तफलप्रदायै नमः। देवी गङ्गा के इष्टापूर्तफलप्रदायै नाम में उनकी कृपा, आशीर्वाद, समृद्धि और शुभ सिद्धि को प्रणाम किया गया है।
77 इतिहासश्रुतीड्यार्थायै ॐ इतिहासश्रुतीड्यार्थायै नमः। देवी गङ्गा के इतिहासश्रुतीड्यार्थायै नाम में उनकी पवित्र ज्ञान, धर्म, तप और साधना को प्रणाम किया गया है।
78 इहामुत्रशुभप्रदायै ॐ इहामुत्रशुभप्रदायै नमः। देवी गङ्गा के इहामुत्रशुभप्रदायै नाम में उनकी कृपा, आशीर्वाद, समृद्धि और शुभ सिद्धि को प्रणाम किया गया है।
79 इज्याशीलसमिज्येष्ठायै ॐ इज्याशीलसमिज्येष्ठायै नमः। देवी गङ्गा के इज्याशीलसमिज्येष्ठायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
80 इन्द्रादिपरिवन्दितायै ॐ इन्द्रादिपरिवन्दितायै नमः। देवी गङ्गा के इन्द्रादिपरिवन्दितायै नाम में उनकी विष्णु, ब्रह्मा और देवताओं से दिव्य सम्बन्ध को प्रणाम किया गया है।
81 इलालङ्कारमालायै ॐ इलालङ्कारमालायै नमः। देवी गङ्गा के इलालङ्कारमालायै नाम में उनकी शुद्धि, पुण्य और पाप-नाश को प्रणाम किया गया है।
82 इद्धायै ॐ इद्धायै नमः। देवी गङ्गा के इद्धायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
83 इन्दिरारम्यमन्दिरायै ॐ इन्दिरारम्यमन्दिरायै नमः। देवी गङ्गा के इन्दिरारम्यमन्दिरायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
84 इते ॐ इते नमः। देवी गङ्गा के इते नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
85 इन्दिरादिसंसेव्यायै ॐ इन्दिरादिसंसेव्यायै नमः। देवी गङ्गा के इन्दिरादिसंसेव्यायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
86 ईश्वर्यै ॐ ईश्वर्यै नमः। देवी गङ्गा के ईश्वर्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
87 ईश्वरवल्लभायै ॐ ईश्वरवल्लभायै नमः। देवी गङ्गा के ईश्वरवल्लभायै नाम में उनकी मोक्ष, रक्षा, आरोग्य और दुःख-निवारण को प्रणाम किया गया है।
88 ईतिभीतिहरायै ॐ ईतिभीतिहरायै नमः। देवी गङ्गा के ईतिभीतिहरायै नाम में उनकी शुद्धि, पुण्य और पाप-नाश को प्रणाम किया गया है।
89 ईड्यायै ॐ ईड्यायै नमः। देवी गङ्गा के ईड्यायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
90 ईडनीयचरित्रभृते ॐ ईडनीयचरित्रभृते नमः। देवी गङ्गा के ईडनीयचरित्रभृते नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
91 उत्कृष्टशक्तये ॐ उत्कृष्टशक्तये नमः। देवी गङ्गा के उत्कृष्टशक्तये नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
92 उत्कृष्टायै ॐ उत्कृष्टायै नमः। देवी गङ्गा के उत्कृष्टायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
93 उडुपमण्डलचारिण्यै ॐ उडुपमण्डलचारिण्यै नमः। देवी गङ्गा के उडुपमण्डलचारिण्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
94 उदिताम्बरमार्गायै ॐ उदिताम्बरमार्गायै नमः। देवी गङ्गा के उदिताम्बरमार्गायै नाम में उनकी सौन्दर्य, शीतल आभा, शुद्धता और दिव्य शोभा को प्रणाम किया गया है।
95 उस्रायै ॐ उस्रायै नमः। देवी गङ्गा के उस्रायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
96 उरगलोकविहारिण्यै ॐ उरगलोकविहारिण्यै नमः। देवी गङ्गा के उरगलोकविहारिण्यै नाम में उनकी विश्वव्यापी सत्ता और लोक-कल्याण को प्रणाम किया गया है।
97 उक्षायै ॐ उक्षायै नमः। देवी गङ्गा के उक्षायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
98 उर्वरायै ॐ उर्वरायै नमः। देवी गङ्गा के उर्वरायै नाम में उनकी कृपा, आशीर्वाद, समृद्धि और शुभ सिद्धि को प्रणाम किया गया है।
99 उत्पलायै ॐ उत्पलायै नमः। देवी गङ्गा के उत्पलायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
100 उत्कुम्भायै ॐ उत्कुम्भायै नमः। देवी गङ्गा के उत्कुम्भायै नाम में उनकी मोक्ष, रक्षा, आरोग्य और दुःख-निवारण को प्रणाम किया गया है।
101 उपेन्द्रचरणद्रवायै ॐ उपेन्द्रचरणद्रवायै नमः। देवी गङ्गा के उपेन्द्रचरणद्रवायै नाम में उनकी पवित्र नदी-शुद्धि, जीवनदायी जल और पावन प्रवाह को प्रणाम किया गया है।
102 उदन्वत्पूर्तिहेतवे ॐ उदन्वत्पूर्तिहेतवे नमः। देवी गङ्गा के उदन्वत्पूर्तिहेतवे नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
103 उदारायै ॐ उदारायै नमः। देवी गङ्गा के उदारायै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
104 उत्साहप्रवर्धिन्यै ॐ उत्साहप्रवर्धिन्यै नमः। देवी गङ्गा के उत्साहप्रवर्धिन्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
105 उद्वेगघ्न्यै ॐ उद्वेगघ्न्यै नमः। देवी गङ्गा के उद्वेगघ्न्यै नाम में उनकी दिव्य शुद्धि, करुणा और शुभ कृपा को प्रणाम किया गया है।
106 उष्णशमन्यै ॐ उष्णशमन्यै नमः। देवी गङ्गा के उष्णशमन्यै नाम में उनकी शुद्धि, पुण्य और पाप-नाश को प्रणाम किया गया है।
107 उष्णरश्मिसुताप्रियायै ॐ उष्णरश्मिसुताप्रियायै नमः। देवी गङ्गा के उष्णरश्मिसुताप्रियायै नाम में उनकी कृपा, आशीर्वाद, समृद्धि और शुभ सिद्धि को प्रणाम किया गया है।
108 उत्पत्तिस्थितिसंहारकारिण्यै ॐ उत्पत्तिस्थितिसंहारकारिण्यै नमः। देवी गङ्गा के उत्पत्तिस्थितिसंहारकारिण्यै नाम में उनकी शुद्धि, पुण्य और पाप-नाश को प्रणाम किया गया है।

पाठ का सरल भाव

  • प्रत्येक नाम के साथ माँ गङ्गा की पवित्रता, करुणा और मुक्तिदायिनी शक्ति का स्मरण करें।
  • स्नान, जल-अर्पण, तीर्थ-स्मरण या शांत पूजा के समय श्रद्धापूर्वक पाठ शुभ माना जाता है।
  • पाठ से पहले स्वच्छ मन से अंतःकरण की शुद्धि, करुणा, पुण्य और सद्गति की प्रार्थना करें।

भावार्थ: गङ्गा नाम-जप मन, वाणी और कर्म को पवित्र भाव से जोड़कर जीवन में शांति और सद्प्रेरणा जगाने की साधना है।

स्रोत-सत्यापन: यह 108 नामों की सूची हमारे सत्यापित ganga_sahasra_namavali_online संग्रह की क्रम संख्या 1 से 108 तक की प्रविष्टियों से तैयार की गई है।

❓ इस विषय के 5 प्रश्न

तीर्थ स्नान

गंगा स्नान का क्या पुण्य मिलता है

महाभारत: गंगा स्नान से सैकड़ों पाप ऐसे नष्ट होते हैं जैसे अग्नि ईंधन जलाती है। कलियुग में गंगा सर्वश्रेष्ठ तीर्थ। पद्म पुराण: स्नान से सात पीढ़ियों का उद्धार। दर्शन मात्र से मुक्ति। तीन डुबकी, संकल्प, दान — यह विधि है। गंगा दशहरा, मकर संक्रान्ति पर विशेष पुण्य।

तीर्थ विधि

नदी में स्नान करते समय कौन सा मंत्र बोलें?

सप्त नदी: 'गंगे च यमुने चैव...' गंगा: 'ॐ नमो गंगायै...' सामान्य: 'ॐ अपवित्रः पवित्रो वा...' सरल: 3 डुबकी + 'ॐ नमः शिवाय'/'हर हर गंगे'।

धर्म मार्गदर्शन

गंगा स्नान से सारे पाप धुल जाते हैं क्या सच?

पुराणों में गंगा 'पापनाशिनी' है, पर शर्त: सच्चा पश्चाताप + पुनः पाप न करने का संकल्प + श्रद्धा भाव। कबीर: बिना राम नाम जप तीर्थ व्यर्थ। केवल शारीरिक स्नान पर्याप्त नहीं — मन की शुद्धि अनिवार्य है।

तीर्थ

गंगा स्नान का पुण्य क्या मिलता है?

गंगा=पापनाशिनी(स्कंद पुराण)। 1 डुबकी=सभी पाप क्षय। मोक्ष(विष्णु चरणोदक), पितृ तृप्ति, रोग मुक्ति(एंटीबैक्टीरियल), शांति। कुंभ/संक्रांति=करोड़ गुना। गंगाजल कभी खराब नहीं।

लोक

गंगा को 'विष्णुपदी' क्यों कहते हैं?

गंगा को विष्णुपदी इसलिए कहते हैं क्योंकि भगवान वामन के त्रिविक्रम स्वरूप के चरण के स्पर्श से कारण-जल गुलाबी आभा से युक्त होकर गंगा बनी। 'विष्णुपदी' = विष्णु के चरणों से उत्पन्न।

📚 इसे भी पढ़ें

श्री सुब्रह्मण्य / कार्तिकेय के 108 नाम: शक्ति, साहस और ज्ञान का पवित्र पाठ
श्री सुब्रह्मण्य / कार्तिकेय

श्री सुब्रह्मण्य / कार्तिकेय के 108 नाम: शक्ति, साहस और ज्ञान का पवित्र पाठ

भगवान सूर्य के 108 नाम: आरोग्य, तेज और ऊर्जा का पवित्र पाठ
भगवान सूर्य

भगवान सूर्य के 108 नाम: आरोग्य, तेज और ऊर्जा का पवित्र पाठ

देवी सरस्वती के 108 नाम: विद्या, वाणी और ज्ञान का पवित्र पाठ
देवी सरस्वती

देवी सरस्वती के 108 नाम: विद्या, वाणी और ज्ञान का पवित्र पाठ

श्री लक्ष्मी नरसिंह के 108 नाम: रक्षा, साहस और कृपा का दिव्य पाठ
श्री लक्ष्मी नरसिंह

श्री लक्ष्मी नरसिंह के 108 नाम: रक्षा, साहस और कृपा का दिव्य पाठ

श्री कालभैरव के 108 नाम: रक्षा, निर्भयता और बाधा-नाश का पाठ
श्री कालभैरव

श्री कालभैरव के 108 नाम: रक्षा, निर्भयता और बाधा-नाश का पाठ

श्री ललिता त्रिपुरसुन्दरी के 108 नाम: कृपा, सौन्दर्य और श्रीविद्या का पाठ
श्री ललिता त्रिपुरसुन्दरी

श्री ललिता त्रिपुरसुन्दरी के 108 नाम: कृपा, सौन्दर्य और श्रीविद्या का पाठ

माँ काली के 108 नाम: शक्ति, रक्षा और साधना का दिव्य पाठ
माँ काली

माँ काली के 108 नाम: शक्ति, रक्षा और साधना का दिव्य पाठ

भगवान श्री राम के 108 नाम: धर्म, साहस और विजय का 'महामंत्र'!
श्रीराम

भगवान श्री राम के 108 नाम: धर्म, साहस और विजय का 'महामंत्र'!

राधा रानी के 108 नाम: हर नाम का अर्थ और पाठ के 'दिव्य लाभ' !
राधारानी

राधा रानी के 108 नाम: हर नाम का अर्थ और पाठ के 'दिव्य लाभ' !