ॐ नमः शिवाय  |  जय श्री राम  |  हरे कृष्ण
श्री गणेश के 108 नाम: विघ्न-नाश, बुद्धि और सिद्धि का 'महामंत्र'!
श्रीगणेश

श्री गणेश के 108 नाम: विघ्न-नाश

📿 पौराणिक•6 मिनट पढ़ें
अंतिम अपडेट: 2 जून 2026
तुरंत उत्तर

श्रीगणेश के 108 नाम – सफलता और सिद्धि का रहस्य श्री गणेश के 108 नाम श्री गणेश के 108 नाम श्री गणेश के ये 108 नाम बुद्धि, सिद्धि, मंगल, विघ्न-नाश, कृपा और शुभारम्भ के भाव का स्मरण कराते हैं। श्रद्धापूर्वक पाठ करते समय साधक गणपति के करुणामय और मंगलकारी स्वरूप का ध्यान करता है। क्रम...

ज्ञान-सार

अगर पूरा पोस्ट नहीं पढ़ना चाहते, तो यह सारांश पढ़ें — इससे आपको सटीक जानकारी मिलेगी।

क्लिक करते ही लेख के सबसे महत्वपूर्ण बिंदु एक साफ, छोटे और भरोसेमंद सार में दिखेंगे।

WhatsApp
श्री गणेश के 108 नाम

श्री गणेश के 108 नाम

श्री गणेश के ये 108 नाम बुद्धि, सिद्धि, मंगल, विघ्न-नाश, कृपा और शुभारम्भ के भाव का स्मरण कराते हैं। श्रद्धापूर्वक पाठ करते समय साधक गणपति के करुणामय और मंगलकारी स्वरूप का ध्यान करता है।

क्रम नाम मन्त्र अर्थ
1 गजानन ॐ गजाननाय नमः। हाथी के समान मुख वाला भगवान
2 विघ्नेश्वर ॐ विघ्नेश्वराय नमः। बाधाओं का स्वामी
3 एकदंत ॐ एकदन्ताय नमः। एक दांत वाला भगवान
4 लम्बोदर ॐ लम्बोदराय नमः। बड़ा पेट वाला भगवान
5 वक्रतुंड ॐ वक्रतुण्डाय नमः। घुमावदार सूंड वाला भगवान
6 धूम्रवर्ण ॐ धूम्रवर्णाय नमः। धुएं के रंग वाला भगवान
7 गणपति ॐ गं गणपतये नमः। गणों (दिव्य यजमानों) का नेता
8 सिद्धिविनायक ॐ सिद्धि विनायकाय नमः। सफलता प्रदान करने वाले
9 हैरम्बा ॐ हेरम्बाय नमः। कमजोर का रक्षक
10 विनायक ॐ विनायकाय नमः। सर्वोच्च नेता
11 सुमुख ॐ सुमुखाय नमः। सुंदर चेहरे वाला भगवान
12 कृष्णपिंगाक्ष ॐ कृष्णपिंगक्ष नमः। काली और भूरी आंखों वाला भगवान
13 कपिला ॐ कपिलाय नमः। गहरे रंग का भगवान
14 चतुर्भुज ॐ चतुर्भुजाय नमः। चार भुजा वाला भगवान
15 शुभांकर ॐ शुभंकराय नमः। शुभता प्रदान करने वाले
16 अवनीश ॐ अवनीषाय नमः। पृथ्वी का भगवान
17 नंदना ॐ नन्दनाय नमः। भगवान शिव का पुत्र
18 शूर्पकर्ण ॐ शूर्पकर्णाय नमः। बड़े कान वाला भगवान
19 भालचंद्र ॐ भालचंद्राय नमः। चंद्र शिखा वाला भगवान
20 भक्तवत्सल ॐ भक्तवत्सलाय नमः। भक्तों का प्रेमी
21 महागणपति ॐ महागणपतये नमः। गणों का सर्वोच्च भगवान
22 रूद्र ॐ रुद्राय नमः। भयंकर भगवान
23 गणाध्यक्ष ॐ गणाध्यक्षाय नमः। गणों का नेता
24 श्रीकांत ॐ श्रीकान्ताय नमः। दिव्य सौंदर्य वाला
25 गजवक्र ॐ गजवक्राय नमः। हाथी के समान दांत वाला भगवान
26 दिनेश्वर ॐ दिनेश्वराय नमः। दिन का भगवान
27 महेश्वर ॐ महेश्वराय नमः। सर्वोच्च भगवान
28 क्षिप्रा ॐ क्षिप्राय नमः। शीघ्र कार्य करने वाला भगवान
29 पार्वतीराजा ॐ पार्वतीराजाय नमः। पार्वती का पुत्र
30 भव्यानंद ॐ भव्यानन्दाय नमः। आनंद देने वाला
31 गिरिवरधारा ॐ गिरिवरधराय नमः। पहाड़ को धारण करने वाला
32 गणेश ॐ गणेशाय नमः। बाधाओं को दूर करने वाले
33 विघ्नकर्ता ॐ विघ्नहर्ताय नमः। बाधाओं को दूर करने वाला
34 कार्तिकेय ॐ कार्तिकेय नमः। कार्तिकेय का भाई
35 भैरव ॐ भैरवाय नमः। भयंकर रक्षक
36 जनार्दन ॐ जनार्दनाय नमः। मानव जाति का रक्षक
37 विश्वजीत ॐ विश्वजीताय नमः। विश्व का विजेता
38 जगन्नाथ ॐ जगन्नाथाय नमः। ब्रह्मांड का स्वामी
39 मंगला ॐ मंगलाय नमः। शुभ व्यक्ति
40 सरस्वती ॐ सरस्वत्यै नमः। ज्ञान का स्वामी
41 परमेश्वर ॐ परमेश्वराय नमः। सर्वोच्च ईश्वर
42 भुवनेश्‍वर ॐ भुवनेश्वराय नमः। सभी लोकों का स्वामी
43 शांतिधारा ॐ शांतिधारायै नमः। शांति प्रदान करने वाले
44 महालक्ष्मी ॐ महालक्ष्म्यै नमः। धन प्रदान करने वाले
45 पद्मपाणि ॐ पद्मपनाय नमः। कमल का धारक
46 भवप्रिय ॐ भवप्रियाय नमः। ब्रह्मांड का प्रिय
47 भवानी ॐ भावनाये नमः। शिव का जीवनसाथी
48 स्वर्गपति ॐ स्वर्गपतये नमः। स्वर्ग का स्वामी
49 रुद्रसुता ॐ रुद्रसुताय नमः। रुद्र (शिव) का पुत्र
50 त्रिशूल ॐ त्रिशूलाय नमः। त्रिशूल का धारक
51 रक्तपुष्पा ॐ रक्तपुष्पाय नमः। लाल फूलों से सुशोभित
52 महाकाया ॐ महाकायाय नमः। विशाल रूप वाला
53 गजमुख ॐ गजमुखाय नमः। हाथी के मुख वाला स्वामी
54 प्रजापति ॐ प्रजापतये नमः। प्राणियों का स्वामी
55 अयप्पा ॐ अयप्पाय नमः। तपस्या का स्वामी
56 त्रिपुरारी ॐ त्रिपुराराय नमः। त्रिपुरों का संहारक
57 द्वाजधारा ॐ द्वाजाधराय नमः। ध्वज का वाहक
58 मनोमय ॐ मनोमयाय नमः। मन का नियंत्रक
59 सुरेंद्र ॐ सुरेन्द्राय नमः। देवताओं का स्वामी
60 अखिल ॐ अखिलाय नमः। संपूर्ण ब्रह्मांड
61 अन्नामलाई ॐ अन्नामलयै नमः। अन्नामलाई पहाड़ियों का स्वामी
62 विनायगन ॐ विनयगणाय नमः। तमिलनाडु में पूजित गणेश का रूप
63 नरसिंह ॐ नृसिंहाय नमः। भगवान विष्णु का आधा सिंह आधा मनुष्य रूप
64 चिंतामणि ॐ चिंतामनये नमः। इच्छित कामनाएं पूर्ण करने वाले
65 सुक्तिमय ॐ सुक्तिमयाय नमः। भजनों का अवतार
66 चैतन्यदेव ॐ चैतन्यदेवाय नमः। चेतना के स्वामी
67 महादेव ॐ महादेवाय नमः। महान ईश्वर
68 आदिदेव ॐ आदिदेवाय नमः। आदि ईश्वर
69 गुरुदेव ॐ गुरुदेवाय नमः। सर्वोच्च शिक्षक
70 ओंकार ॐ ओंकाराय नमः। पवित्र ॐ का अवतार
71 गंधकर्ण ॐ गंधकर्णाय नमः। सुगंधित कानों वाला भगवान
72 महात्मन ॐ महात्मनाय नमः। महान आत्मा
73 संकटा ॐ संकटाय नमः। कठिनाइयों को दूर करने वाला
74 स्वरूपा ॐ स्वरूपाय नमः। दिव्य रूप वाला
75 भैरवी ॐ भैरव्यै नमः। भयंकर और डरावना
76 प्रसन्नावक्र ॐ प्रसन्नवक्राय नमः। सुखद वक्र वाला
77 सृष्टिग्रह ॐ सृष्टिग्रहाय नमः। निर्माता और पालनकर्ता
78 सर्वधारा ॐ सर्वाधाराय नमः। सभी का समर्थन करने वाला
79 मंगलावर ॐ मंगलावराय नमः। मंगलवार की अध्यक्षता करने वाला
80 अग्निदेव ॐ अग्निदेवाय नमः। अग्नि का देवता
81 कल्पवृक्ष ॐ कल्पवृक्षाय नमः। इच्छा-पूर्ति करने वाला वृक्ष
82 आश्रय ॐ आश्रयाय नमः। आश्रय देने वाला
83 सुधाकर ॐ सुधाकराय नमः। अमृत का दाता
84 भैरवीश्वर ॐ भैरवीश्वराय नमः। भयंकर भगवान
85 सिद्धार्थ ॐ सिद्धार्थाय नमः। पूर्ति का भगवान
86 महाप्रभु ॐ महाप्रभवे नमः। सर्वोच्च भगवान
87 नित्यानंद ॐ नित्यानन्दाय नमः। अनंत आनंद
88 रत्नगर्भा ॐ रत्नगर्भाय नमः। रत्न-गर्भ वाला
89 भैरवेन्द्र ॐ भैरवेन्द्राय नमः। भैरवों का भगवान
90 पूजनप्रिया ॐ पूजनप्रियाय नमः। पूजा का प्रेमी
91 अपरमेश्वर ॐ अपरमेश्वराय नमः। अनंत भगवान
92 प्रथमावक्र ॐ प्रथमावक्राय नमः। सबसे आगे के वक्र का भगवान
93 ओम्निश्वर ॐ ओम्निश्वराय नमः। सभी ब्रह्मांडों का भगवान
94 जयंत ॐ जयन्ताय नमः। सदा-विजयी
95 महामाया ॐ महामायायै नमः। महामाया स्वरूप
96 धर्मधारा ॐ धर्मधाराय नमः। धर्म का पालनकर्ता
97 चिदंबरा ॐ चिदम्बराय नमः। चेतन आकाश
98 गुरुमुख ॐ गुरुमुखाय नमः। शिक्षक का मुखपत्र
99 शक्तिग्रह ॐ शक्तिग्रहाय नमः। वह जो ऊर्जा/शक्ति को धारण या नियंत्रित करता है।
100 त्रिनयन ॐ त्रिनयनाय नमः। तीन नेत्रों वाले, ज्ञानोदय के प्रतीक
101 रुद्रप्रिया ॐ रुद्रप्रियाय नमः। रुद्र (भगवान शिव) के प्रिय
102 श्रीधर ॐ श्रीधराय नमः। देवी लक्ष्मी को धारण करने वाले
103 जगदीश ॐ जगदीशाय नमः। ब्रह्मांड के स्वामी
104 विघ्नकार्ता ॐ विघ्नकरत्रे नमः। बाधाओं को दूर करने वाले
105 विनायकाचार्य ॐ विनायकाचार्य नमः। सभी प्राणियों के नेता और ज्ञान के स्वामी
106 प्रशांत ॐ प्रशांताय नमः। शांत और निर्मल स्वरूप
107 शाश्वत ॐ शाश्वताय नमः। शाश्वत और स्थिर रहने वाले
108 भक्तिश्वर ॐ भक्तिश्वराय नमः। सभी भक्तों के स्वामी

पाठ का सरल भाव

  • प्रत्येक नाम के साथ श्री गणेश के बुद्धि, सिद्धि, मंगल और विघ्नहर्ता स्वरूप का स्मरण करें।
  • बुधवार, चतुर्थी, गणेश चतुर्थी या किसी शुभ कार्य के आरम्भ में श्रद्धापूर्वक पाठ शुभ माना जाता है।
  • पाठ से पहले स्वच्छ मन से बुद्धि, संयम, विनय, सफलता और विघ्न-निवारण की प्रार्थना करें।

भावार्थ: गणेश नाम-जप मन में स्पष्टता, धैर्य, शुभ संकल्प और मंगलमय आरम्भ की प्रेरणा जगाने की साधना है।

स्रोत-सत्यापन: यह 108 नामों की सूची हमारे सत्यापित ganesha_sahasra_namavali_online संग्रह की क्रम संख्या 1 से 108 तक की प्रविष्टियों से तैयार की गई है।

❓ इस विषय के 5 प्रश्न

मंत्र ज्ञान

गणेश बीज मंत्र क्या है?

गणेश का मूल बीज मंत्र 'गं' है। सर्वाधिक प्रचलित षडाक्षरी मंत्र है 'ॐ गं गणपतये नमः'। विघ्न नाशन के लिए 'ॐ वक्रतुंड महाकाय...' और बुद्धि के लिए गणेश गायत्री 'ॐ एकदंताय विद्महे...' जपें।

गणेश पूजा

गणेश पूजा में अभिषेक की विधि क्या है?

अथर्वशीर्ष: 'अभिषेक से वाग्मी होता है।' विधि: पंचामृत (दूध→दही→घी→शहद→शर्करा) + गंगाजल, 'ॐ गं गणपतये नमः' सहित। पश्चात: सिंदूर तिलक, दूर्वा, मोदक भोग। तुलसी वर्जित। फल: वाक्शक्ति, बुद्धि, विघ्न नाश।

गणेश पूजा

गणेश जी की पूजा से विघ्न कैसे दूर होते हैं?

गणेश = विघ्नहर्ता + विघ्नेश्वर। शिव पुराण: प्रथम पूज्य वरदान — बिना गणेश पूजा कार्य अशुभ। अथर्वशीर्ष: 'ध्यान से सर्व विघ्न मुक्ति, महाविघ्न से भी।' विघ्न अधिपति: पूजा = विघ्न हटाएं, उपेक्षा = विघ्न आएं। उपाय: 108 जप, दूर्वा, मोदक, बुधवार/चतुर्थी पूजन।

भूतनाथ मंत्र साधना

गणेश पूजन के बिना साधना अधूरी क्यों है?

साधना में आने वाली बाधाओं को दूर करने और उसे निर्विघ्न बनाने के लिए गणेश पूजन अनिवार्य है।

पूजा विधि एवं कर्मकांड

गणेश जी का सबसे प्रभावी मंत्र कौन सा है

गणेश के सर्वप्रभावी मंत्र — नित्य जप 'ॐ गं गणपतये नमः' (बीज मंत्र), हर कार्यारंभ में 'वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटि समप्रभ...', और विशेष साधना में गणेश गायत्री 'ॐ एकदंताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि...'।

📚 इसे भी पढ़ें

उच्छिष्ट गणपति मंत्र: वशीकरण, ऐश्वर्य और सिद्धि का उपाय !
गणपति

उच्छिष्ट गणपति मंत्र: वशीकरण, ऐश्वर्य और सिद्धि का उपाय !

सिद्ध-विनायक शाबर मंत्र: सर्व-कार्य सिद्धि, अचूक विघ्न नाशक !
विनायक

सिद्ध-विनायक शाबर मंत्र: सर्व-कार्य सिद्धि, अचूक विघ्न नाशक !

हैदराबाद में 69 फीट ऊँचे खैराताबाद गणपति के दर्शन, सरकार ने दी नि:शुल्क बिजली की सौगात
गणपति

हैदराबाद में 69 फीट ऊँचे खैराताबाद गणपति के दर्शन, सरकार ने दी नि:शुल्क बिजली की सौगात

श्री गणेश चालीसा: रामसुन्दर प्रभुदास कृत पाठ और विधि !
गणेश

श्री गणेश चालीसा: रामसुन्दर प्रभुदास कृत पाठ और विधि !

जय गणेश देवा: सूरदास कृत मूल आरती और इतिहास !
गणेश

जय गणेश देवा: सूरदास कृत मूल आरती और इतिहास !

Chalisa

श्री गणेश चालीसा - संपूर्ण पाठ एवं अर्थ