ॐ नमः शिवाय  |  जय श्री राम  |  हरे कृष्ण

आयुर्वेद — प्रश्नोत्तरी

शास्त्रों और पुराणों पर आधारित प्रामाणिक प्रश्न-उत्तर — कुल 8 प्रश्न

🔍
तंत्र विद्या

तंत्र में रसायन विद्या क्या है?

रस (पारद/धातु) + अयन (मार्ग)। पारद शुद्धि, धातु भस्म (आयुर्वेद), कायाकल्प, alchemy। Wikipedia: 'रसशास्त्र=तंत्र अंग'। नागार्जुन/नाथ। आधुनिक: भस्म प्रयुक्त, पारद विषैला।

रसायनविद्यातंत्र
मंत्र विधि

धन्वंतरि मंत्र का जप रोग मुक्ति के लिए कैसे करें?

'ॐ नमो भगवते वासुदेवाय धन्वंतरये...सर्वामयविनाशनाय...नमः'। सरल: 'ॐ धन्वंतरये नमः' 108 बार। तुलसी माला, पीले वस्त्र। धनतेरस = धन्वंतरि जयंती सर्वोत्तम। फल: रोग निवारण, स्वास्थ्य। चिकित्सा + मंत्र = दोनों।

धन्वंतरिरोग मुक्तिआयुर्वेद
दैनिक आचार

रात को दही खाना धार्मिक रूप से वर्जित है क्या

धार्मिक नहीं, आयुर्वेदिक। अष्टांग हृदय: रात दही वर्जित — कफ वर्धक, भारी, श्वास समस्या। छाछ (दही+पानी) स्वीकार्य। वैदिक/पौराणिक ग्रंथ में रात दही निषेध नहीं — आयुर्वेदिक स्वास्थ्य सुझाव।

दहीरातआयुर्वेद
दैनिक आचार

तुलसी का पत्ता रोज खाने के धार्मिक फायदे

धार्मिक: विष्णु कृपा, पाप नाश (पद्म पुराण), चरणामृत, मोक्ष सहायक। आयुर्वेद: इम्यूनिटी, श्वसन, तनाव, पाचन, रक्त शुद्धि। प्रातः 3-5 पत्ते। दांत से न काटें (कुछ परंपरा) — निगलें।

तुलसीपत्ताधार्मिक
दैनिक आचार

भोजन करते समय किस दिशा में मुख करके बैठें

पूर्व (सर्वोत्तम — पाचन) या उत्तर (समृद्धि)। दक्षिण वर्जित। बैठकर खाएं। भोग अवश्य लगाएं। विस्तार: प्रश्न 143।

भोजनदिशावास्तु
पर्व

शरद पूर्णिमा पर चंद्रमा की किरणों का क्या विशेष प्रभाव है

शरद पूर्णिमा चन्द्र प्रभाव: (1) 16 कलाओं से पूर्ण — अन्य पूर्णिमाओं में नहीं। (2) गीता 15.13: 'सोमो भूत्वा रसात्मकः' — अमृत वर्षा। (3) आयुर्वेद: पित्त शमन, औषधि निर्माण। (4) BHU शोध: लैक्टिक अम्ल + स्टार्च चन्द्रकिरणें अवशोषित करते हैं। (5) पेरिजी + स्वच्छ वातावरण = तीव्र किरणें। अस्थमा, नेत्र, चर्म लाभ।

शरद पूर्णिमाचन्द्रमाअमृत वर्षा
तंत्र साधना

तांत्रिक उपचार और आयुर्वेदिक उपचार में क्या संबंध है?

तंत्र-आयुर्वेद संबंध: रस शास्त्र (पारद-गंधक) दोनों में समान। मंत्र चिकित्सा चरक संहिता में 'दैवव्यपाश्रय चिकित्सा'। भूत विद्या आयुर्वेद के 8 अंगों में। अथर्ववेद दोनों का मूल स्रोत। अंतर: आयुर्वेद = औषधीय, तंत्र = मंत्र-यंत्र-औषधि समन्वित।

तांत्रिक उपचारआयुर्वेदरस शास्त्र
वास्तु धातु नियम

घर में तांबे का पानी पीने के वास्तु लाभ क्या हैं?

तांबे का पानी पीने से पाचन सुधार, रोग प्रतिरोधक क्षमता और त्वचा लाभ होता है (आयुर्वेद)। वास्तु में तांबा सूर्य ग्रह से जुड़ा है — आत्मविश्वास और ऊर्जा बढ़ती है। गंगाजल सदैव तांबे में रखें।

तांबातांबे का पानीआयुर्वेद

सनातन धर्म प्रश्नोत्तरी — शास्त्रीय ज्ञान

पौराणिक प्रश्नोत्तरी पर आपको हिंदू धर्म, वेद, पुराण, भगवद गीता, रामायण, महाभारत, पूजा विधि, व्रत-त्योहार, मंत्र, देवी-देवताओं और सनातन संस्कृति से जुड़े सैकड़ों प्रश्नों के प्रामाणिक उत्तर मिलेंगे। प्रत्येक उत्तर शास्त्रों और प्राचीन ग्रंथों पर आधारित है। किसी भी प्रश्न पर क्लिक करें और विस्तृत, प्रमाणित उत्तर पढ़ें।