विस्तृत उत्तर
ध्वजा (पताका) = मंदिर शिखर/ध्वजस्तंभ — बदलने नियम:
कब
- ▸नियमित: मासिक/त्रैमासिक/वार्षिक — मंदिर परंपरा अनुसार।
- ▸विशेष: उत्सव (जन्माष्टमी/शिवरात्रि/नवरात्रि), प्रतिष्ठा दिवस।
- ▸जगन्नाथ पुरी: प्रतिदिन ध्वजा बदलती है!
- ▸फटी/मैली: तुरंत बदलें = अशुभ।
विधि: पुरोहित → मंत्र → पुरानी ध्वजा उतारें (नदी विसर्जन) → नई ध्वजा = अभिमंत्रित → स्थापित → आरती।
रंग/चिन्ह: शिव=त्रिशूल/नंदी (सफेद/भगवा)। विष्णु=गरुड़/चक्र (पीला/सफेद)। देवी=सिंह/त्रिशूल (लाल)। हनुमान=केसरिया।
भक्त: ध्वजा दान = अत्यंत शुभ — मनोकामना पूर्ण।





