विस्तृत उत्तर
ध्यान अवधि — शुरुआत से उन्नत:
| स्तर | अवधि | अवधि (दिन) |
|------|-------|------------|
| शुरुआत (सप्ताह 1-2) | 5 मिनट | प्रतिदिन |
| प्रारंभिक (मास 1) | 10-15 मिनट | प्रतिदिन |
| मध्यम (3-6 मास) | 20-30 मिनट | प्रतिदिन |
| उन्नत (1+ वर्ष) | 45-60 मिनट | प्रतिदिन |
| साधक | 1-2 घंटे | प्रतिदिन |
नियम
- 1नियमित > लंबा: 5 मिनट प्रतिदिन > 1 घंटे कभी-कभी।
- 2दो बार: प्रातः + संध्या = सर्वोत्तम।
- 3जबरदस्ती नहीं: असहज = रुकें। धीरे बढ़ाएं।
- 4गुणवत्ता > मात्रा: 5 मिनट गहन > 30 मिनट भटकता मन।
सार: 'आज 5 मिनट शुरू करो। कल भी 5। परसों भी। 1 मास = स्वतः बढ़ेगा।'




