विस्तृत उत्तर
कार्तिक स्नान का समय:
सर्वोत्तम: ब्रह्म मुहूर्त (सूर्योदय से ~1.5 घण्टे पूर्व = प्रातः 4:00-4:30 बजे)। 'ब्राह्मे मुहूर्ते बुध्येत' (मनुस्मृति)।
उत्तम: अरुणोदय (सूर्योदय से ~48 मिनट पूर्व = 5:00-5:30 बजे)।
मध्यम: सूर्योदय के समय (6:00-6:30 बजे)।
अंतिम सीमा: सूर्योदय के 1 घण्टे बाद तक। इसके बाद = कार्तिक स्नान का पूर्ण पुण्य नहीं।
विधान: नदी/सरोवर स्नान = सर्वोत्तम। घर = ठंडे जल (शरद ऋतु) = तप। स्नान + तुलसी पूजा + विष्णु मंत्र + दीपदान (सायं) = पूर्ण कार्तिक व्रत।
30 दिन निरंतर: कार्तिक पूर्णिमा से अगली पूर्णिमा = 30 दिन प्रतिदिन। एक दिन भी छूट = अपूर्ण (कुछ परम्पराओं में)।





