विस्तृत उत्तर
अनंत चतुर्दशी (भाद्रपद शुक्ल चतुर्दशी) पर 14 गाँठों वाला अनंत सूत्र (धागा) बाँधने की विशेष विधि है।
अनंत धागा तैयारी
- 1रेशम या कच्चे सूत का धागा लें।
- 2धागे को हल्दी से पीला रंग दें।
- 3धागे में 14 गाँठें लगाएँ। प्रत्येक गाँठ लगाते समय 'ॐ नमो भगवते वासुदेवाय' बोलें।
- 414 गाँठ = 14 भुवन (लोक) = 14वीं तिथि (चतुर्दशी)।
बाँधने की विधि
- 1पूजन: अनंत सूत्र को भगवान विष्णु/शेषनाग की प्रतिमा के पास रखकर पूजन करें। चन्दन, तुलसी, अक्षत, पुष्प अर्पित करें।
- 1मंत्र: 'अनन्त संसारमहासमुद्रे मग्नं समभ्युद्धर वासुदेव। अनन्तरूपे विनियोजयस्व ह्यनन्तसूत्राय नमो नमस्ते।' (हे वासुदेव! संसार सागर से उद्धार करें। अनंत सूत्र को नमस्कार।)
- 1बन्धन: मंत्र बोलते हुए — पुरुष दाहिने हाथ (कलाई/भुजा) पर, स्त्री बाएँ हाथ पर अनंत सूत्र बाँधें।
- 114 वर्ष व्रत: यह व्रत 14 वर्ष तक लगातार करने का संकल्प लिया जाता है। प्रत्येक वर्ष नया सूत्र बाँधें, पुराना नदी में विसर्जित करें।
- 1उद्यापन: 14वें वर्ष में व्रत का उद्यापन (समापन) करें — विशेष पूजा, हवन, ब्राह्मण भोज।
महत्व: अनंत सूत्र बाँधने से भगवान अनंत (शेषनाग/विष्णु) की अनंत कृपा, अनंत सुख-समृद्धि और अनंत रक्षा प्राप्त होती है।





