ॐ नमः शिवाय  |  जय श्री राम  |  हरे कृष्ण
📿
धर्म-संबंधी शंका हो? शास्त्रों में उत्तर है।
पौराणिक प्रश्नोत्तरी — वेद, पुराण और तंत्र-शास्त्रों से प्रमाणित उत्तर, सरल हिंदी में
सभी प्रश्न देखें →
संस्कार1 मिनट पठन

विवाह में सात फेरों के सात वचन — विस्तार से?

संक्षिप्त उत्तर

7 फेरे/वचन: 1.अन्न 2.रक्षा 3.धन 4.सुख 5.संतान 6.धर्म 7.मित्रता। 7वाँ=विवाह पक्का(अटल)। पति+पत्नी दोनों वचन। क्षेत्र अनुसार भिन्न।

📖

विस्तृत उत्तर

सप्तपदी = विवाह का सबसे पवित्र अनुष्ठान — सात फेरे = सात वचन:

वर (पति) वचन

  1. 1प्रथम: अन्न+जीवन निर्वाह — 'मैं अन्न+धन प्रदान करूँगा।'
  2. 2द्वितीय: शक्ति+स्वास्थ्य — 'मैं तुम्हारी रक्षा करूँगा।'
  3. 3तृतीय: धन+संपत्ति — 'मैं धन अर्जित कर परिवार पालूँगा।'
  4. 4चतुर्थ: सुख+आनंद — 'मैं तुम्हें सुखी रखूँगा।'
  5. 5पंचम: संतान+गो-रक्षा — 'मैं संतान पालन+धर्म पालन करूँगा।'
  6. 6षष्ठम: ऋतु+धर्माचरण — 'मैं सदैव धर्म मार्ग पर चलूँगा।'
  7. 7सप्तम: मित्रता+विश्वास — 'मैं तुम्हारा सबसे अच्छा मित्र रहूँगा।'

वधू (पत्नी) वचन: प्रत्येक फेरे में पत्नी भी वचन देती है — गृहस्थ सेवा, पतिव्रत, संतान पालन, धर्म सहयोग।

7वाँ फेरा = विवाह पक्का: सातवें फेरे के बाद विवाह अटल — कानूनी+धार्मिक दोनों।

ध्यान दें: क्षेत्र/परंपरा अनुसार वचन भिन्न हो सकते हैं — यह सबसे प्रचलित रूप।

क्या यह उत्तर उपयोगी था? इसे अपने प्रियजनों के साथ साझा करें

🏷 सम्बंधित विषय

सात फेरेसप्तपदीवचनविवाह

इसी विषय के अन्य प्रश्न

📚

विस्तार से पढ़ें

इस विषय पर हमारे विस्तृत लेख और मार्गदर्शिकाएँ

विवाह में सात फेरों के सात वचन — विस्तार से — शास्त्रों के अनुसार

पौराणिक पर आपको संस्कार से जुड़े प्रमाणिक प्रश्न-उत्तर मिलेंगे। अन्य प्रश्नों के लिए प्रश्नोत्तरी पृष्ठ देखें।