ॐ नमः शिवाय  |  जय श्री राम  |  हरे कृष्ण
📿
धर्म-संबंधी शंका हो? शास्त्रों में उत्तर है।
पौराणिक प्रश्नोत्तरी — वेद, पुराण और तंत्र-शास्त्रों से प्रमाणित उत्तर, सरल हिंदी में
सभी प्रश्न देखें →
मंत्र जप विधि📜 योग शास्त्र, मंत्र शास्त्र1 मिनट पठन

मंत्र जप के बाद ध्यान करना जरूरी है या ध्यान पहले करें?

संक्षिप्त उत्तर

जप→ध्यान = सर्वप्रचलित (जप = तैयारी, ध्यान = गहन)। आदर्श: छोटा ध्यान (2-3 मिनट) → जप → ध्यान (5-10)। शास्त्र: प्राणायाम→जप→ध्यान→समाधि।

📖

विस्तृत उत्तर

दोनों क्रम मान्य — उद्देश्य भिन्न:

जप → फिर ध्यान (अधिक प्रचलित)

  • जप = मन शांत/एकाग्र (तैयारी) → फिर ध्यान = गहन (सहज)।
  • शास्त्रीय क्रम: प्राणायाम → जप → ध्यान → समाधि।

ध्यान → फिर जप

  • ध्यान = मन शांत → जप = अधिक एकाग्र/शक्तिशाली।
  • कुछ तांत्रिक: पहले देवता ध्यान → फिर मंत्र जप।

आदर्श (सम्पूर्ण)

  • छोटा ध्यान (2-3 मिनट, देवता रूप) → जप (मुख्य) → ध्यान (5-10 मिनट, शांत)।

सार: 'जप = ध्यान की सीढ़ी।' जप पहले → ध्यान बाद = सर्वप्रचलित + प्रभावी।

📜
शास्त्रीय स्रोत
योग शास्त्र, मंत्र शास्त्र
क्या यह उत्तर उपयोगी था? इसे अपने प्रियजनों के साथ साझा करें

🏷 सम्बंधित विषय

ध्यानपहलेबादजपक्रम

इसी विषय के अन्य प्रश्न

📚

विस्तार से पढ़ें

इस विषय पर हमारे विस्तृत लेख और मार्गदर्शिकाएँ

मंत्र जप के बाद ध्यान करना जरूरी है या ध्यान पहले करें — शास्त्रों के अनुसार

पौराणिक पर आपको मंत्र जप विधि से जुड़े प्रमाणिक प्रश्न-उत्तर मिलेंगे। यह उत्तर योग शास्त्र, मंत्र शास्त्र पर आधारित है। अन्य प्रश्नों के लिए प्रश्नोत्तरी पृष्ठ देखें।